Polska kupi trzy okręty podwodne A26. Program Orka po 30 latach w finale

Przełom dla Marynarki Wojennej podpisany w Gdyni

W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, które przyniosły decyzję istotną dla bezpieczeństwa państwa i przyszłości Marynarki Wojennej RP. W symbolicznym miejscu, uznawanym za centrum polskiej floty wojennej, podpisano szereg dokumentów dotyczących współpracy obu państw. Najważniejszym z nich była umowa na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Polski w ramach programu Orka. To kontrakt określany jako najważniejszy w historii polskiej Marynarki Wojennej.

Sprawa ma znaczenie nie tylko wojskowe, ale też strategiczne dla całego regionu Morza Bałtyckiego. Polska i Szwecja deklarują, że wspólnie chcą wzmacniać bezpieczeństwo na Bałtyku i przeciwdziałać zagrożeniom związanym z działaniami rosyjskiej floty cieni, prowokacjami oraz presją militarną. Konsultacje w Gdyni potwierdziły, że dotychczasowa współpraca obu państw przechodzi na poziom nowego partnerstwa strategicznego. Jednym z jego filarów ma być również przemysł obronny.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, premier

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, premier

Podpisanie umowy zamyka wieloletni etap przygotowań do realizacji programu Orka. Według przedstawicieli rządu projekt przez trzy dekady nie doczekał się finału, mimo że kolejne pokolenia marynarzy oczekiwały odtworzenia i unowocześnienia zdolności podwodnych polskiej floty. Teraz program wchodzi w fazę wykonawczą. Oznacza to rozpoczęcie nowego etapu modernizacji Marynarki Wojennej RP, która ma otrzymać trzy nowoczesne jednostki szwedzkiego typu A26.

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej

• Podpisano umowę na zakup 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Program Orka, według przedstawicieli rządu, czekał na finał przez 30 lat.
• Premier Szwecji mówił o przedsięwzięciu o wartości 50 miliardów koron szwedzkich.
• Polsko-szwedzkie konsultacje odbyły się w Gdyni.
• Spotkanie zorganizowano w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

Program Orka ma być początkiem szerszej współpracy przemysłowej

Zakup trzech okrętów podwodnych A26 został przedstawiony nie jako jednorazowa transakcja, ale jako początek długofalowego układu między Polską i Szwecją. Strona polska zapowiada, że projekt ma otworzyć kolejne obszary współpracy przemysłowej, technologicznej i wojskowej. W tym ujęciu program Orka ma być etapem większego procesu, a nie jego końcem. Taki model ma wzmacniać zdolności produkcyjne oraz kompetencje krajowego przemysłu obronnego.

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, premier

W trakcie rozmów podkreślono, że relacje między oboma państwami mają charakter partnerski i działają w obu kierunkach. Polska kupuje od Szwecji okręty podwodne, a jednocześnie Szwecja pozyskuje od Polski okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Taki układ ma świadczyć o równorzędności współpracy i o tym, że nie chodzi wyłącznie o prostą wymianę handlową. Dla Warszawy ważne pozostaje, by rozwój krajowego przemysłu obronnego szedł równolegle z modernizacją sił zbrojnych.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, premier Szwecji

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, premier

Współpraca przemysłowa ma znaczenie także z punktu widzenia długiego harmonogramu podobnych programów zbrojeniowych. Choć podczas spotkania nie podano szczegółowych dat dostaw okrętów, samo podpisanie umowy oznacza przejście z etapu wieloletnich deklaracji do realizacji. W praktyce oznacza to rozpoczęcie kolejnych procedur wykonawczych, organizacyjnych i technicznych. Dla Marynarki Wojennej RP to moment formalnego domknięcia wieloletniego oczekiwania na decyzję zakupową.

Nowy etap partnerstwa Polski i Szwecji na Bałtyku

Konsultacje międzyrządowe w Gdyni odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego, które Polska i Szwecja podpisały w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W spotkaniu uczestniczyli ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Zakres obecności pokazuje, że rozmowy dotyczyły nie tylko wojska, ale też szeroko rozumianej współpracy państwowej. Podpisane porozumienia zostały przedstawione jako dowód wzajemnego zaufania.

Jednym z konkretnych efektów konsultacji było ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Ma się on opierać na współpracy politycznej, wojskowej i przemysłowej. Oba państwa deklarują, że chcą wspólnie działać na rzecz bezpiecznego Bałtyku wolnego od zagrożeń militarnych, prowokacji i aktywności rosyjskiej floty cieni. W praktyce oznacza to dalszą koordynację działań w regionie, który po rosyjskiej agresji na Ukrainę nabrał jeszcze większego znaczenia dla bezpieczeństwa północno-wschodniej flanki NATO.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, premier

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej

W wypowiedziach polityków obu stron pojawiło się także odniesienie do szerszego układu bezpieczeństwa w Europie. Polska i Szwecja podzielają ocenę zagrożeń dla kontynentu oraz pozostają zgodne w sprawie dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Dodatkowym elementem wzmacniającym region jest członkostwo Szwecji w NATO. Według uczestników konsultacji wspólne działania Warszawy i Sztokholmu mają dziś bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo obywateli państw położonych nad Bałtykiem.

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, premier Szwecji

Podsumowując przebieg konsultacji, można wskazać dwa równoległe kierunki działań. Pierwszy dotyczy modernizacji polskiej floty podwodnej poprzez zakup trzech jednostek A26 w ramach programu Orka. Drugi obejmuje budowę długofalowego partnerstwa strategicznego Polski i Szwecji, którego osią ma być bezpieczeństwo Morza Bałtyckiego, współpraca wojskowa oraz rozwój przemysłu obronnego. Decyzje ogłoszone w Gdyni porządkują wieloletni proces i wyznaczają kolejny etap wspólnych działań obu państw.