Żory uczciły Powstańców Śląskich. Wspomnienie trzech zrywów i drogi do granic Polski

Chwila ciszy potrafi powiedzieć więcej niż najdłuższe przemówienie. W Żorach przedstawiciele miasta oddali hołd uczestnikom Powstań Śląskich, przypominając, że historia regionu miała bezpośredni wpływ na kształt odrodzonej Polski.

W uroczystości związanej z Narodowym Dniem Pamięci Powstań Śląskich uczestniczyli Zastępca Prezydenta Miasta Żory Leszek Hoderny oraz Wiceprzewodniczący Rady Miasta Żory Kamil Owczarek. Obecni byli także przedstawicele miejskich jednostek i pracownicy UM Żory.

To dzień, w którym pamięć o lokalnym wysiłku łączy się z historią całego państwa.

Kamil Owczarek, Wiceprzewodniczący Rady Miasta Żory

Trzy powstania, jedna sprawa: przyszłość Górnego Śląska

Narodowy Dzień Pamięci Powstań Śląskich odnosi się do trzech zrywów z lat 1919, 1920 i 1921 r. Upamiętnia ludzi, którzy – w warunkach niepewności i politycznego napięcia – podejmowali działania na rzecz przyłączenia Górnego Śląska do Polski. Dla współczesnych jest to również przypomnienie, że Powstania Śląskie nie były wyłącznie epizodem regionalnym.

Ich znaczenie wykraczało poza Śląsk: miały istotny wpływ na proces jednoczenia ziem polskich po okresie zaborów i na to, jak ukształtowała się zachodnia granica odrodzonej Rzeczypospolitej. W praktyce był to czas, gdy ważyło się, jak daleko sięgnie państwo, które odzyskało niepodległość.

• Powstania Śląskie obejmowały trzy zrywy: 1919, 1920 i 1921 r.
• Ich skutki miały wymiar ponadregionalny i wpływały na jednoczenie ziem po zaborach.
• Wydarzenia te miały znaczenie dla ukształtowania zachodniej granicy odrodzonej Rzeczypospolitej.

Od 1918 do 1922: spór o granice i symboliczne zjednoczenie

Choć Polska odzyskała niepodległość w 1918 roku, ustalenie granic nie nastąpiło od razu. Proces ten trwał aż do 1922 r., a jednym z kluczowych pytań pozostawała przynależność państwowa Górnego Śląska. Kolejne powstania zbliżały do rozstrzygnięcia tej kwestii, a w konsekwencji umacniały argumenty przemawiające za polskością tych terenów.

Obchody Narodowego Dnia Powstań Śląskich przypadają w rocznicę wkroczenia na Górny Śląsk wojsk polskich pod dowództwem gen. broni Stanisławem Szeptyckim. Niewiele później, w lipcu 1922 r., w Katowicach odbyła się uroczystość zjednoczenia Górnego Śląska z Polską, podczas której symbolicznie połączono ziemię śląską z Rzecząpospolitą.

Pamięć o Powstańcach Śląskich jest częścią historii państwa – bez tych wydarzeń inaczej wyglądałaby mapa Polski.

Leszek Hoderny, Zastępca Prezydenta Miasta Żory

Święto ustanowione ustawą w 2022 roku

Choć same wydarzenia historyczne sięgają początku XX wieku, święto państwowe ustanowiono stosunkowo niedawno. Ustawę w tej sprawie Sejm uchwalił 12 maja 2022 r. z inicjatywy Prezydenta RP. Z wnioskiem o wniesienie projektu wystąpił wcześniej Sejmik Województwa Śląskiego, a także organizacje społeczne działające w regionie.

Żorskie obchody przypomniały, że pamięć o Powstaniach Śląskich nie sprowadza się jedynie do dat w kalendarzu. To także opowieść o okresie, w którym przez kilka lat – od 1918 do 1922 – rozstrzygały się losy terytorium i granic, od których zależała przyszłość całego kraju.