Fryderyk de Lippa

Nauczyciel, dyrektor szkół, działacz społeczny
05.05.1808 25.05.1871 Żory

Biografia

Fryderyk de Lippa urodził się 5 maja 1808 roku w Żorach jako syn Fryderyka de Lippe i Franciszki z Żarskich, Żaryskich lub Załuskich. Był wyznania katolickiego. Ukończył Gimnazjum w Gliwicach, a następnie studiował filologię na Königliche Universität Breslau; według innych źródeł kształcił się w prywatnej szkole w Warszawie.

Swoją karierę pedagogiczną rozpoczął jako nauczyciel języka niemieckiego w Królestwie Polskim. W 1839 r. był nauczycielem w Szkołach Gubernialnych w Kielcach. Gimnazjum Gubernialne w Kielcach zlikwidowano w 1840 roku. W 1841 r. de Lippa założył prywatną czteroklasową szkołę męską, którą prowadził do 1849 roku; była to jedyna szkoła kształcąca według programu gimnazjum w Kielcach. Liczba jej uczniów nigdy nie przekroczyła 50, choć była ceniona za wysoki poziom dydaktyczny.

Następnie w latach 1845–46 de Lippa wykładał w Wyższej Szkole Realnej w Kielcach. W 1849 r. przeprowadził się do Częstochowy, gdzie otworzył prywatny Instytut Naukowy Wyższy Męski Fryderyka de Lippa; placówka kształciła według programów rządowych, miała także klasę przedwstępną i istniała do 1870 roku.

Zmarł 25 maja 1871 roku. Został pochowany na Cmentarzu przy ul. Ogrodowej (nieistniejącym już). Na nagrobku widniała inskrypcja: «Fryderyk Lippa, b. Sędzia pokoju okręgu częstoch., b. opiekun szpitala Panny Marji, 32 letni wychowawca młodzieży - zmarł 1871 r.». W 1911 r. Goniec Częstochowski wymienił go wśród 92 zasłużonych osób, pochowanych na tym cmentarzu.

W 1861 r. został odznaczony rosyjskim Orderem św. Stanisława III klasy.

W życiu społecznym: z Julianem Kalinką organizował plenerowe imprezy dobroczynne w Częstochowie; w 1851 r. został wybrany zastępcą przewodniczącego Rady Nadzorczej Kasy Oszczędności Miasta Częstochowy (według niektórych źródeł był od 1851 r. pierwszym prezydującym tej rady). Od II połowy lat 50. kierował Radą Szczegółową Miejskiego Szpitala Najświętszej Maryi Panny; 1 października 1861 r. wybrano go w wyborach uzupełniających w Okręgu Częstochowskim na zastępcę w Radzie Powiatowej Prawi Wieluńskiego. Należał do komitetu, który w listopadzie 1863 r. wybrał członków dozoru odnowienia Kościoła św. Zygmunta, a także pełnił funkcję sędziego pokoju Okręgu Częstochowskiego. W 1866 r. stał na czele grupy obywateli zabiegających o przekształcenie Szkoły Powiatowej Specjalnej w Gimnazjum w Częstochowie; placówkę otwarto w kolejnym roku jako pro-gimnazjum, a tradycje placówki kontynuuje IV Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza w Częstochowie.

Życie prywatne: 9 lutego 1839 roku poślubił Józefatę Trzcińską z Krakowa. Miał ośmioro dzieci: Andrzeja Ludwika (1839–1842), Józefę (1841–?), Leona Fryderyka (1842–1904), Łucję Franciszkę (1844–?), Felicjana Piotra Ludwika (1845–1847), Mariannę Hieronę (zm. 1847), Michała Juliana Wacława (1850–1899) oraz Antoniego Romana (1854–1928). Prawnukiem Fryderyka był Marcin Lippa (1938–2002), wioślarz i działacz sportowy związany ze Zdzieszowicami. De Lippa mieszkali w domu numer 46-47 w Częstochowie, w którym prawdopodobnie znajdował się internat dla uczniów Instytutu. Jako kandydat do Rady Powiatu Wieluńskiego, de Lippe był prawdopodobnie właścicielem ziemskim.

Najstarszą pisownią nazwiska była de Lippe, występująca m.in. w akcie ślubu z 1839 roku. Sam podpisywał się najczęściej jako de Lippa. Potomkowie z reguły rezygnowali z przedimka de, nazywając się „Lippa”. Z kolei imię bywa zapisywane jako Frydrych.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Założył prywatną czteroklasową szkołę męską w Kielcach (1841–1849), jedyną szkołę kształcącą według programu gimnazjum w Kielcach do 1843 r.
Otworzył Instytut Naukowy Wyższy Męski Fryderyka de Lippa w Częstochowie (1849–1870), prowadzący kształcenie według programów rządowych.
Został odznaczony Orderem św. Stanisława III klasy (1861).
Przyczynił się do przekształcenia Szkoły Powiatowej Specjalnej w Gimnazjum w Częstochowie i brał udział w jego otwarciu (1867).
Pełnił liczne funkcje społeczne: zastępca przewodniczącego Rady Nadzorczej Kasy Oszczędności Miasta Częstochowy; kierował Radą Szczegółową Miejskiego Szpitala Najświętszej Maryi Panny; sędzia pokoju Okręgu Częstochowskiego.

Ciekawostki

Najstarsza pisownia nazwiska to 'de Lippe', później przyjęto 'de Lippa', a potomkowie często rezygnują z przedimka 'de'.
Ojcem chrzestnym Michała de Lippa był doktor Julian Kalinka.
Prawnuk Fryderyka, Marcin Lippa (1938–2002), był wioślarem i działaczem sportowym.

Udostępnij